Ik typ zelden een berichtje of recensie op GamesMeter, maar omdat Outer Wilds (2019) sinds kort vanuit het niets mijn nieuwe favoriete game ooit werd en nog niemand hier iets postte, maak ik voor deze game een uitzondering.
Want potverdorie, wat is dit me een verborgen meesterwerkje.
Outer Wilds is een mix van avontuur, mysterie en sci-fi dat zich afspeelt in een gesimuleerd zonnestelsel waarin de wereld niet één seconde hetzelfde is. Een unieke game die zich misschien nog wel het best laat omschrijven als een soort sci-fi Zelda Majora's Mask.
Als speler word je enkel gedreven door nieuwsgierigheid naar kennis en fascinatie voor het onbekende. Het duurt even totdat je doorhebt wat je in dit spel kunt doen, totdat jou op enig moment duidelijk wordt dat er honderdduizenden jaren geleden een andere civilisatie in dit zonnestelsel actief was die hier op grote kosmische mysteries stuitte, die jij langzaam kunt proberen te ontrafelen door de puzzelstukjes te vinden en aan elkaar te knopen.
Ik denk dat dit de eerste game is die ik ooit speelde waarin ik mij werkelijk een ontdekkingsreiziger voelde. Het staat jou volledig vrij om op jouw eigen manier en volgorde het zonnestelsel te ontdekken en alle planeten, manen en meer te verkennen. Exploreren en navigeren doe je zonder map van de wereld; je verkent alles gewoon door rond te kijken met je eigen ogen, waardoor je voor je gevoel veel meer ‘in’ de wereld zit. Voortdurend stuit je daarbij op ontdekkingen die tot de verbeelding spreken en je fantasie en nieuwsgierigheid aanspreken. Wow, wat is hier in hemelsnaam aan de hand? Hoe zit dit? Hoe kan ik hier meer over leren? Ik -wil- hier meer over leren!! Je vindt op willekeurige volgorde flarden van informatie, maar clue voor clue krijg je steeds meer zicht en vat op een potverdorie episch, ingenieus, fascinerend en ontroerend sci-fi verhaal.
Het bijzondere is dat de game dit zonder cut scenes of voice acting doet. Je vindt gewoon flarden van informatie die je kunt lezen en teksten die oude civilisaties achterlieten en het verhaal vormt zich langzaam maar zeker in jouw hoofd, een unieke manier van storytelling die tot mijn verbazing ontzettend krachtig blijkt. Ik durf zelfs wel te zeggen dat ik nog geen sterker en fascinerender verhaal tegenkwam. De finale blew my mind.
Dit is echt een spel dat draait om de reis en niet om de bestemming. Het is een voortdurende bevrediging van je nieuwsgierigheid. Wat zal ik tegenkomen als ik naar die planeet reis? Wat heb ik zojuist in hemelsnaam gezien? Zal het misschien betekenen dat... nee toch, dat kan toch niet? Zal ik hier misschien meer over kunnen leren als ik opnieuw die ene maan bezoek, maar nu met een andere blik dan tijdens mijn vorige bezoek? Je kunt niet schieten of vijanden aanvallen, eigenlijk kan je alleen reizen en ontdekken. Ja oké, en het universum kapot maken door causaliteit te breken en dat soort alledaagse dingen.
De grap is dat je Outer Wilds in theorie meteen aan het begin kunt uitspelen. Je verkrijgt geen nieuwe items, geen upgrades, geen niks. De enige vordering die jij in dit spel maakt zit hem in kennis. Door nieuwe kennis op te doen leer je plotseling te begrijpen dat je bepaalde dingen in dit zonnestelsel hebt gezien die nietsbetekenend leken, maar die heel belangrijk zijn en tot nieuwe kennis kunnen leiden, welke je vervolgens weer nodig hebt om andere kennis op te doen. Te weinig kennis is dan ook het enige dat jou verhindert om het spel meteen uit te spelen. Je moet dit zonnestelsel gewoon langzaam leren begrijpen en verdorie wat is het bevredigend wanneer het je weer lukt - of denkt dat het je lukt - om iets dat tot voor kort een groot mysterie was, uit te vogelen. Maar de oplossing van het vorige mysterie leidt telkens al snel tot nieuwe vragen.
De setting van het spel is een gesimuleerd zonnestelsel. Een boel planeten met elk hun eigen unieke karakteristieken cirkelen rondom een ster en hierin worden realistische natuurkundewetten gesimuleerd. Je kunt snel van planeet naar planeet vliegen, maar de zwaartekracht verschilt flink per planeet. Omdat er geen frictie in de ruimte is, dien je even lang af te remmen als dat je accelereerde tijdens jouw vlucht tussen twee planeten. Maar pas op, want tijdens het vliegen merk je ook dat de zwaartekracht van andere hemellichamen aan jouw ruimteschip kunnen trekken.
Wat ik persoonlijk erg prettig vind aan Outer Wilds is dat hier de ideale balans gevonden wordt tussen realisme en plezierige gameplay. Er worden realistische natuurkundewetten gesimuleerd, wat dit spel tot een unieke coole ervaring maken. Maar tegelijkertijd kan je wel gewoon simpel en praktisch binnen een minuut volledig van planeet tot planeet vliegen (inclusief opstijgen en handmatig landen) i.p.v. dat je een kwartier onderweg bent of dat de reis geskipt wordt met een saai laadscherm. Ook zijn de planeten zo klein dat je daadwerkelijk de hele planeet kunt ontdekken i.p.v. dat je urenlang door overbodige bullshit loopt.
Visueel is het stunning. Het is een beetje cartoony, maar als je op een planeet loopt en de zon opkomt terwijl je andere sterren en planeten rond ziet dwalen door de kosmos kan dit er echt indrukwekkend mooi uitzien. Ook valt op dat deze game een uitzonderlijk goede muzikale ondersteuning heeft. Er is niet veel muziek, maar poe hee wat past het goed bij het sfeertje. En vergis je niet, hoewel het een vrij lieve en ontzettend mooie game is, kan Outer Wilds ook gewoon best eng zijn. Immers ligt de dood voortdurend op de loer - de ruimte is levensgevaarlijk, je ruimteschip gaat makkelijk kapot en als je jouw ruimteschip verlaat om een jou volledig onbekende planeet te verkennen in niks anders dan jouw ruimtepak met een voorraadje zuurstof en brandstof (voor je jetpack) kan eigenlijk alles gebeuren en fout gaan. En dat zal het ook gaan.
Wat dit spel een extra dimensie geeft is de tijd. De spelwereld van Outer Wilds is niet één seconde gelijk aan elkaar, wat komt doordat er van alles gebeurt dat de spelwereld voortdurend beïnvloedt. Dit zit hem o.a. in planeten die ten opzichte van elkaar en de zon bewegen, maar er is nog veel meer dat maakt dat je sommige informatie alleen op bepaalde momenten kunt verkrijgen. Je hebt er dus niet genoeg aan om simpelweg een voor een planeetjes te verkennen, nee, je moet dit zonnestelsel echt leren doorgrónden.
Outer Wilds is een spel waaraan je moet beginnen zonder spoilers. Waarvan je eigenlijk idealiter zo weinig mogelijk afweet en blind ingaat. Als jij jezelf kent als nieuwsgierig persoon - en oké, het helpt als je een beetje interesse in natuurkunde en het heelal hebt - mag je erop vertrouwen dat je dit spel veilig kunt kopen zonder online filmpjes of gameplay te bekijken, maar er gewoon blind in kunt gaan en waarschijnlijk een dijk van een ervaring hebben. In het prille begin heb je misschien even geen idee wat je moet doen of kan je misschien heel even denken dat het suf is, maar dit is van korte duur en geef dan vooral niet op, maar speel door. Het is de moeite waard.
Het enige nadeel aan Outer Wilds is tegelijkertijd ook een aspect dat dit spel iets moois geeft en heel erg bij het spel past: je kunt deze ervaring slechts één keer beleven en daarna leg je het spel weg.